|
Fudbalski klub Sarajevo osnovan je 24. oktobra 1946. godine. Spajanjem FK Udarnik i OFK Sloboda osnovano je novo sportsko drustvo Torpedo koje godinu dana kasnije mijenja ime u Sportsko drustvo metalaca Sarajevo. Dvije godine poslije, iz sportskog drustva Sarajevo izdvaja se fudbalski klub koji od 20. maja 1949. djeluje samostalno.
Prvi susret fudbaleri Torpeda su odigrali protiv travnickog Bratstva (6:0) u okviru Republicke lige Bosne i Hercegovine, 3. novembra 1946. Susret je odigran na stadionu 6. april, pred oko 2.000 gledalaca. Torpedo (Sarajevo) nastupio je u ovom sastavu: Hodzic, Vlajcic, Sarenkapa, Mantula, Paukovic, Glavocevic, Tosic, Pecelj, Novo, Fizovic, Strinic. Nakon sto je ekipa Torpeda zauzela drugo mjesto u Republickoj ligi iza mostarskog Veleza, ovi timovi odmjerili su snage u dvije utakmice za prvaka BiH. Torpedo je bio bolji. U prvoj utakmici u Mostaru, pobijedili du domacini sa 2:1, dok je Torpedo slavio sa 3:1 u revansu i tako stekao pravo ucesca u kvalifikacijama za plasman u Prvu saveznu ligu gdje je protivnik bila novosadska Sloga (Vojvodina). U prvom kvalifikacionom mecu, odigranom 22. jula 1947. u Sarajevu, pobijedio je Torpedo sa 5:1, dok je u revansu, u Novom Sadu, 3. avgusta rezultat bio 3:3. Tako je nas glavni grad dobio ponovo predstavnika u elitnom drustvu nakon ispadanja Zeljeznicara iz Prve lige.
Protiv Vojvodine, Torpedo je igrao u sljedecem sastavu: Golac, Salihovic, Alajbegovic, Mantula, Silic, Jovetic, Svraka, Konjevod, Rajlic, F. Lovric, Novakovic. Trener je bio Slavko Zagorac.
U prvoj prvenstvenoj sezoni 1947/48. Torpedo nije ispunio ocekivanja jer je zauzeo posljednje, 10. mjesto. Za razliku od prvenstva, Torpedo je postigao uspjeh u prvom takmicenju za Kup bivse Jugoslavije gdje je stigao do polufinala, odigravsi nerijeseno (0:0) sa Nasim krilima (armijski tim iz Zemuna). Po propozicijama, zrijeb je odlucio finalistu koji se suprotstavio Partizanu. Nazalost, sportska sreca ej bila na strani protivnika, pa je Torpedo ostao bez plasmana u finale.
Mada je debi u Prvoj ligi bio neuspjesan, Sarajlije nisu gubile nadu. Optimizam je porastao poslije dolaska legendarnog Miroslava Mehe Brozovica koji je bio angazovan kao trener i igrac u Sarajevu. To je bilo u ljeto 1948, poslije Olimpijade u Londonu na kojoj je Brozovic bio kapiten reprezentacije nekadasnje zajednicke drzave koja je osvojila srebrnu medalju. Pod vodstvom Brozovica, Sarajevo je ubjedljivo osvojilo prvo mjesto sa pet bodova prednosti ispred drugoplasiranog Mornara iz Splita. Ostvareno je 11 pobjeda, 5 remija i 2 poraza, uz gol-raliku 27:14 u konkurenciji 18 drugoligasa.
Kao samostalan fudbalski klub Sarajevo je osnovano 20. maja 1949. godine i registrovano u Fudbalskom savezu podrucja Sarajevo dan kasnije. Te godine promijenjen je sistem takmicenja, pa se prvenstvo igralo proljece-jesen. Brozovic je stvorio novu ekipu koja je medju 10 prvoligasa zauzela 5. mjesto, sa bilansom 7 pobjeda, 3 remija i 8 poraza, uz gol-razliku 30:27. Ispred bordo tima bili su samo timovi nekadasnje velike cetvorke, Crvena zvezda, Partizan, Hajduk i Dinamo.
Dobar plasman Sarajeva imao je odjeka kako u domacoj, tako i u evropskoj fudbalskoj javnosti, pa je uslijedio poziv za gostovanje u Belgiju gdje je ekipa otputovala 19. februara 1950. Prvi izlazak tima sa Koseva na medjunarodnu scenu bio je uspjesan. Sarajevo je pobijedilo Olimpik sa 5:3, 25. februara, dok je dan kasnije sa Rasingom remiziralo 3:3. U prvih deset godina postojanja Sarajevo je imalo dosta uspjeha u Kupu bivse drzave i Prvoj saveznoj ligi, kao i na turnejama po Evropi i Bliskom istoku - gdje je ostvareno sedam pobjeda u sedam meceva.
Poslije osvajanje pete pozicije 1950, Sarajlije su zauzele 7. mjesto u narednoj sezoni. Prvenstvo 1952. odigrano je po promijenjenom sistemu takmicenja. U prvom, predkvalifikacionom dijelu, bordo sastav se takmicio sa Crvenom zvezdom, Hajdukom, BSK-om, Vardarom i Zagrebom u Drugoj grupi gdje je bio posljednji, sesti nakon cega je u finalnom dijelu bio prvi u grupi sa Zagrebom, Rabotnickim i Macvom. Na kraju je osvojeno 9. mjesto, a ostvaren je i plasman u polufinale Kupa.
Sarajevo je 1953. i 1954. predvodio nedavno preminuli Miroslav Brozovic kome je u strucnom radu pomagao Aleksandar Tomasevic.
U prvoj deceniji postojanja ekipa Sarajeva se obnavljala igracima iz podmlatka. Asim Ferhatovic, Ibro Biogradlic, Salih Sahovic, Kemal Dzemidzic, Srboljub Markusevic, Mladen Stipic... postajali su sve standardniji da bi nakon nekoliko sezona postali glavni igraci tima sa Koseva. Najtalentovaniji medju njima bio je Ferhatovic koji je debitovao u dresu Sarajeva 1952. godine. Hase je kasnije postao legenda sarajevskog i bh. fudbala, zaljubljenik u bordo boju, ostavsi joj vjeran sve do svoje smrti. Blistava karijera zaustavljena je u sampionskoj godini pogibeljnim startom protivnickog igraca. Za 15 sezona igranja, Hase je poklonio najdrazoj publici bezbroj lijepih trenutaka.
Brozovic je bio prvi reprezentativac nekadasnje drzave iz Sarajeva, a Biogradlic prvi olimpijac tima sa Koseva posto je Brozovic igrao kao clan Partizana na Olimpijadi 1948. u Londonu. Biogradlic je osvojio srebrnu medalju sa fudbalskom reprezentacijom bivse Jugoslavije na OI 1956. sto je bila prva olimpijska medalja za fudbalera Sarajeva.
Na pocetku druge decenije, 1957. godine kosevski tim je napustio prvoligasko drustvo, plasiravsi se na 13. mjesto medju 14 ekipa. Ispadanje u A grupu Druge zonske lige nije bilo kobno jer se Sarajevo prosetalo zonskom konkrencijom. Povratak u drustvo najboljih izboren je kroz kvalifikacije u kojima su nadigrani Sutjeska iz Niksica (4:0, 0:0), Split (4:0, 0:0) i Proleter (5:4, 1:2). Ekipi iz Zrenjanina trebala je pobjeda od dva gola razlike u revansu. Sredinom drugog poluvremena bilo je 2:1 za domace i preostali dio utakmice Sarajlije su bile na velikom iskusenju, ostavsi bez iskljucenog kapitena Lovrica, ali su izdrzali do kraja, vrativpi su u smanjenu Prvu ligu od 12 clanova. Nakon povratka u elitno drustvo, opstanak je izboren uz puno teskoca osvajanjem 10. mjesta sa jednim bodom prednosti ispred Zeljeznicara i Vardara koji su se preselili u nizi rang takmicenja.
Narednih nekoliko sezona ekipa se stabilizovala u sredini tabele. Tada je cesto dolazilo do promjena na celu strucnog staba. Uslijedila je lagana smjena generacija, a pocetkom sezdesetih godina pojavila su se dva izvanredna beka - Mirsad Fazlagic i Svetozar Vujovic. Golman je bio Ranko Planinic, Markusevic i Crnogorac su bili pouzdani, a to su jos i Zijad Arslanagic, Iljacic... Kasnije ce u dresu Sarajeva zaigrati Refik Muftic, Dzemaludin Musovic, Aleksandar Ristic, Bosko Antic, Vahidin Musemic, Bosko Prodanovic, Sead Jesenkovic, Milenko Bajic... Sarajevo ce pod vodstvom trenera Abdulaha Gegica krenuti prema vrhu jugoslovenskog fudbala.
U sezoni 1963/64. osvojeno je cetvrto mjesto sa 29 bodova. U konkurenciji 14 ekipa samo su Crvena zvezda, Beograd i Dinamo bili ispred Sarajeva koje je zabiljezilo 11 pobjeda, 7 nerijesenih rezultata i 8 remija. Gol-razlika 47:37.
Asim Ferhatovic je predvodio ambicioznu ekipu koja ce iduce sezone osvojiti drugo mjesto, iza beogradskog Partizana. Iako se u sezoni 1965/66. ocekivalo da ekipa ponovo bude u vrhu smjena generacija ostavila je traga, pa je Sarajevo zavrsilo kao deveto.
Prvi put sampionska titula dolazi na prostor BiH, koju FK Sarajevo daruje svojim navijacima i svom gradu u sezoni 1966/67. U 30. kolu Prve lige na kosevskom stadionu, 2. jula 1967, preko 40.000 gledalaca prisustvovalo je pobjedi Sarajeva nad Celikom od 5:2.
Prije pocetka ove sezone, u Hajduk prelaze Musovic i Ristic. Poslije prvih nekoliko kola Muftic i Vujovic odlaze na odsluzenje vojnog roka, nakon 8. kola i teske povrede na Rijeci fudbal napusta najveca zvijezda kluba svih vremena rah. Asim Ferhatovic Hase, a malo poslije toga je kopacke o klin objesio i Biogradlic. Medjutim, prvoj zlatnoj generaciji to nije nista smetalo da svoj sampionski pohod trijumfalno zavrsi. Ekipu u koju je bezgranicno vjerovao predvodio je legendarni Miroslav Meho Brozovic. U 30 prvenstvenih utakmica osvojena su 42 boda, dva vise od Dinama. Ostvareno je 18 pobjeda, sest nerijesenih rezultata i isto toliko poraza, uz gol-razliku 51:29.
Standardni sastav prve sampionske generacije Sarajeva izgledao je ovako: Sirco, Fazlagic, Muzurovic, Jesenkovic, Bajic, Prljaca, Prodanovic, SIljkut, V. Musemic, Blazevic, Antic. Ukupno dvadeset prvotimaca je izborilo naslov drzavnog prvaka: Sirco (25 utakmica), Muftic (5), Fazlagic (30), Bajic (30), Prljaca (29/5 golova), Jesenkovic (29), Muzurovic (23), Biogradlic (15), Vujanovic (9/1), Dilberovic (4), Mandic (3), pok. Vujovic (2), Antic (30/14), Prodanovic (28/10), Musemic (25/16), Siljkut (25/3), Blazevic (20), Ferhatovic (8), Maglajlija (1) i Makic (1).
Udarni trio: Prodanovic-Musemic-Antic, postigao je zajedno 40 golova, i tada nastaje krilatica: Dva Boska na dva coska, Musemic u sredini, za pobjedu ne brini. Za reprezentaciju bivse drzave igrali su: Fazlagic, V. Musemic, Vujovic, Antic, Bajic, Prljaca i Prodanovic. Kapiten sampionske ekipe bio je legendarni Mirsad Fazlagic koji je sudjelovao i u osvajanju druge titule 1984/85. kao trener u strucnom stabu, a bio je direktor kluba 2002. godine kada je osvojen Kup BiH.
Ucestvujuci 1967. godine u Kupu evropskih sampiona, Sarajevo je u prvom kolu eliminisalo kiparskog prvaka, Olimpijakos iz Nikozije. U prvom susretu, u Nikoziji, rezultat je bio 2:2, a u revansu na Kosevu 3:1 za Sarajevo. U drugom kolu, novembra 1967, Sarajevo sa sastalo sa slavnim Manchester Unitedom. Na Kosevu je bilo 0:0, a u Manchesteru 2:1 za slavni engleski tim. Te sezone koja je bila najuspjesnija u klupskoj istoriji Sarajevo je porazeno od Hajduka sa 2:1 u finalu Kupa bivse drzave, u Splitu. Zanimljivo da je to bio prvi finalni susret koji dotad nije odigran u Beogradu.
Poslije ovih uspjeha na Kosevu dolazi do lagane smjene generacija, pa je narednih nekoliko godina ekipa bila u sredini tabele. Trener Brozovic je zavrsio sjajnu misiju, vec su otisle legende Ferhatovic i Biogradlic. Fazlagic je bio kapiten selekcije bivse drzave koja je osvojila drugo mjesto na Evropskom prvenstvu u Italiji, gdje je jedan od najboljih igraca bio i legendarni centarfor Vahidin Musemic.
Sredinom sedamdesetih godina bordo klub dozivljava krizu jer je obavljena potpuna smjena generacija. Za sarajevski fudbal i oba gradska kluba, teska je bila sezona 1976/77. Do kraja se vodila ogorcena borba za opstanak i za dlaku je izbjegnuta selidba u nizi rang takmicenja. Na kraju sezone Sarajevo je zauzelo slabo 16. mjesto. No, ako je senirski pogon bio u krizi, obraz kluba su osvjetlali juniori, koji su pod vodstvom trenera Marka Bilica, u finalu Kupa bivse zajednicke drzave savladali skopski Vardar sa 3:1. To je bila najava novih buducih uspjeha bordo tima. Valja napomenuti da su tu generaciju cinili: kapiten Predrag Pasic, Nenad Vidakovic, Nihad Milak, Abdel Besovic, Goran Pavlic , rahmetli Dino Hamzic, Mirsad Santic, Sead Hodzic...
Nove asove na Kosevu predvodio je najbolji bh. fudbaler svih vremena Safet Susic. U toj ekipi su se isticali i Ante Rajkovic, Zelimir Vidovic, Srebrenko Repcic, Edhem Sljivo... Stasavali su Predrag Pasic i Faruk Hadzibegic, a na golu je bio izvrsni Slobodan Janjus. Gotovo cio tim je ponikao na Kosevu, a temelje je udario trener Vukasin Visnjevac.
U ljeto 1977. na mjesto sefa struke dolazi Fuad Muzurovic koji ce na toj poziciji ostati vise od cetiri godine. U sezoni 1978/79. nakon izvrsnih igara izboreno je visoko cetvrto mjesto, gdje je plasman u Kup UEFA, osvajanjem trece pozicije izborila Crvena zvezda. Koliko je tada bila jaka liga, svjedoci podatak da je te sezone Crvena zvezda ostvarila plasman u finale Kupa UEFA. U narednu sezonu bordo tim ulazi oslabljen, jer sa Koseva u Zvezdu odlaze Srebrenko Repcic i Radomir Savic, Branko Bosnjak prelazi u Olimpiju, a Dragan Simic odlazi u inostranstvo. Po svim rezonima tim je oslabljen. Medjutim, dobrim igrama iznenadjuje sportsku javnost i ubjedljivo osvaja jesenji naslov. Svim navijacima su u mislima sjecanja na sampionsku 1967. i pitanje hoce li titula opet doci na Kosevo. Medutim, neravnopravnu trku sa Crvenom zvezdom bordo klub nije mogao izdrzati. Ipak, osvojeno je odlicno drugo mjesto, koje vodi u Kup UEFA. Te, 1980. godine propustena je prilika i u polufinalu Kupa bivse drzeve. Na Kosevu u utakmici bez golova dozivljen je nesretan poraz od Crvene zvezde na penale.
U Kupu UEFA, u sezoni 1979/80. Sarajevo igra sa Hamburgerom. U prvoj utakmici, na gostovanju u Hamburgu je dozivljen poraz od 2:4. Sarajevo je igralo odlicno, povelo golom Susica, izjednacio je tada najbolji bek Evrope Kalc sa 11 metara, ali u neravnopravnoj borbi se osim casnog poraza nije moglo vise. Bordo tim je utakmicu zavrsio sa samo 8 igraca, jer je sudija iskljucio iz igre cak tri fudbalera: Milaka, Hadzibegica i Radeljasa. Te srijede, 1. oktobra 1980. preko 50.000 gledalaca je na tribinama stadiona Kosevo, gdje stariji navijaci komentarisu da nije bilo ovako ni protiv Mancestera u jesen 1967. Gledaoci su vidjeli jednu od najboljih utakmica odigranih na Kosevu, sa puno golova i sa svim onim sto fudbal cini najljepsom sporednom stvari na svijetu. Utakmica je zavrsila nerijeseno 3:3. Sarajevo je tri puta vodilo, ali protiv jakih Nijemaca se nije moglo vise. Po misljenju brojnih strucnjaka, genaracija koju je predvodio Safet Susic bila je najbolja koju je Sarajevo ikada imalo, ali nazalost taj tim nije osvojio nijedan trofej. Toj sjajnoj generaciji: Janjus, Rajkovic, Vidovic, Lukic, Bosnjak, Pasic, Repcic, Savic, Hadzibegic, Djurkovic, Janjos, Milak, Vidakovic, N. Ferhatovic, nedostajalo je samo malo da se vine na sami vrh fudbala bivse drzave. Tih godina tribine stadiona Kosevo su cesto bile prepune, jer publika je dolazila da uziva u majstorijma momaka u bordo dresovima.
Legendarni Pape proglasen je jednoglasno, u svim anketama za najboljeg fudbalera Jugoslavije 1979. godine. Te godine odigrao je i utakmicu za reprezentaciju svijeta. Susic je nastupio 55 puta za selekciju nekadasnje drzave, a jos su u sjecanju njegove briljantne parije protiv cetverostrukog svjetskog prvaka Italije i dvostrukog svjetskog sampiona Argentine, te Rumunije kojima je postigao po 3 gola. Imao je zapazen nastup na SP 1990. u Italiji kada je reprezentaciji bivse drzave pripalo 5. mjesto.
U sezoni 1981/82, nakon odigrane 34 utakmice, ostvareno je 16 pobjeda, 7 nerijesenih utakmica i 11 poraza, osvojeno je 4 mjesto sa 39 bodova. Nakon slabe jeseni i loseg 12. mjesta, uslijedilo je bogato proljece, gdje je pobijedjen gradski rival Zeljeznicar sa 2:1 pred 55.000 gledalaca, a u posljednjih 7 utakmica zabiljezen je skor od 6 pobjeda i jednog remija. Ostvaren je ponovo plasman u Kup UEFA, gdje se ekipa zadrzala u Evropi dosta dugo. Eliminisana je od Anderlehta (1:6, 1:0) u trecem kolu. Prije toga, Sarajevo je bilo bolje od bugarske Slavije (2:2, 4:2) i rumunskog Korvinula (4:4, 4:0).
Susic je otisao sa Koseva u januaru 1983. u francuski Pari Sen Zermen, a Pasic u vojsku na proljece te godine. U prvenstvu su postignuti solidni rezultati, a plasmanom u finale Kupa bez njih dvojice nacinjen je pravi podvig. Sarajevo je izgubilo od zagrebackog Dinama (2:3), u finalu 24. maja 1983. na stadionu Crvene zvezde u Beogradu. Ovaj uspjeh bio je podstrek za novu titulu koja je osvojena dvije godine kasnije bez izvanrednih igraca - Susica, Rajkovica, Janjusa, Lukica... Boban Bozovic je bio van stroja zbog teske povrede koju je dozivio u Pristini.
U sezoni 1984/85. Sarajevo daruje svojim navijacima po drugi put titulu sampiona. Bordo tim je prvi u nekadasnjoj drzavi koji je dva puta razbio monopol tadasnje velike cetvorke. Tokom cijele sezone vodila se borba sa Hajdukom, da bi u posljednjem kolu pobjedom nad Crvenom zvezdom sa 2:1, 30. juna 1985. pred 40.000 gledalaca na nasem najvecem stadionu bio proslavljen naslov prvaka. Efektne golove su postigli Husref Musemic i Dragan Jakovljevic, oba udarcima glavom nakon centarsuta Predraga Pasica, kapitena tima koji je te sezone pruzio najbolje igre u karijeri.
Ovog puta trener i njegovi pomocnici bili su clanovi prve sampionske generacije: Bosko Antic, Mirsad Fazlagic i Milenko Bajic. Ekipa je ostala ista kao iz prosle sezone, jedino pojacana sa Jakovljevicem iz Konjica.
Sudbina je ponovo htjela da se sampionska sezona otvori pobjedom nad Sutjeskom sa 2:0. Bordo momci u jesenjoj polusezoni biljeze tada rekordnih 11 pobjeda, od kojih cak sedam uzastopnih. U proljetnom dijelu nanizana je serija od 14 utakmica bez poraza, sto je dovelo do druge sampionske titule. U 34 utakmice zabiljezeno je 19 pobjeda, 10 utakmica zavrseno je nerijeseno, dok je pretrpljeno samo pet poraza. Osvojeno je 48 bodova, cetiri vise od Hajduka, uz gol-razliku 51:30.
Standardni sastav je izgledao ovako: Djurkovic, Radeljas, Kapetanovic, Janjos, Jozic, Hadzibegic, Jakovljevic, Vukicevic, H. Musemic, S. Merdanovic (Milak), Pasic. Novi naslov drzavnog prvaka izborili su: Djurkovic (34), Radeljas (32), Kapetanovic (30), Janjos (32/1), Jozic (29/2), Hadzibegic (34/4), Jakovljevic (30/10), Vukicevic (33/2), Pasic (33/8), Merdanovic (23/3), Milak 17, D. Bozovic 5, Svrakic (16), Vujicevic (8), Hosic (1), Hadzialagic (13/1), Musemic (31/19), Bosnjak (5), Jurisic (10), Petkovic (2), Nikolic (1), Raickovic (2) i rezevni golmani: Handzic i Vukadin.
Udarni trio ove generacije, Jakovljevic-Musemic-Pasic, postize 37 golova. Reprezentativci bivse drzave bili su: Hadzibegic, Jozic, Pasic, Kapetanovic, Jakovljevic i H. Musemic. Od fudbalera iz BiH, Hadzibegic je rekorder sa 65 odigranih utakmica za selekciju bivse drzave.
Poslije osvajanja druge sampionske titule, sa Koseva je otisla gotovo cijela ekipa i u naredne dvije godine ostvaren je skroman plasman. Opet je zapocela smjena geenracija sto je u fudbalu uvijek najteze bezbolno zavrsiti. Sarajevo se ponovo okrenulo stvaranju novih zvijezda iz vlastite skole fudbala. Neki novi djecaci dobili su sansu da vrate staru slavu klubu. Na teren se nakon dugog oporavka vratio Boban Bozovic, veliki talenat kome povrede nisu dale da napravi blistavu karijeru.
U dokazanoj skoli fudbala, ponovo je stvorena generacija koja je obecavala. Na terenu stadiona Kosevo: B. Bozovic, Raickovic, Jurisic, Barnjak, Vazda, Nedic, Mulavdic, Kupresanin, Lugusic, Bajic, Lazic polako su preuzimali teret ligaskih utakmica. Nazalost, bilo je i teskih trenutaka, gdje je u sezoni 1989/90. opstanak u drustvu najboljih izboren tek nakon ponovljene utakmice i pobjede protiv zagrebackog Dinama (1:0). U sezoni 1990/91. tim sa Koseva imao je cast da prvi pobijedi osvajaca Kupa evropskih sampiona. Nakon osvajanja evropske tiule, Zvezda je odmah gostovala na Kosevu i nadigrana je sa 3:2. Ovo je bila posljednja sezona u kojoj je Prva savezna liga bila sastavljena od klubova sa prostora cijele drzave.
Ubrzo, jos jednom iz podmlatka dolazi jedna talentovana generacija koju je predvodio Risto Vidakovic, a u kojoj su bili Vuksanovic, Suljagic, Varesanovic, Repuh, Mekic, sa mladim pojacanjima, ali igracima koji su obecavali: Dedic, I. Duro, Jasarevic… Iz Borca stize iskusni golman Ante Jakovljevic. Generacija koja je mnogo obecavala, ali generacija koju je prekinuo rat. U sezoni 1991/92, trener Muzurovic stvorio je dobru ekipu, koja je u jesenjem dijelu sezone osvojila 4. mjesto. Nazalost, proljetni dio je vec igran u sjeni burnih desavanja u proljece 1992. godine. Posljednja utakmica na stadionu Kosevo 29. marta 1992. odigrana je protiv Borca i ostvarena je pobjeda sa 3:0, golovima Vuksanovica, Lazica i Nedica. Tacku na i u ligaskim utakmicama Prve savezne lige FK Sarajevo stavio je 5. aprila na gostovanju u Beogradu protiv Crvene zvezde.
Od 1992. godine pocinje nova epoha FK Sarajevo. Iza legendarnog direktora Svetozara Vujovica koji je umro 16. januara 1993. godine, dolaze najteze godine kako za nasu drzavu tako i za bordo klub. Vujovic je bio na funkciji direktora dvadesetak godina i dao veliki doprinos uspjesima i stabilnost Sarajeva. Uprkos svemu u najtezim casovima, hrabri bordo momci izasli su na zeleni teren 30. marta 1994. godine da pokazu cijelom svijetu da nema te sile koja moze uplasiti i demoralisati bordo tim. Toga dana organizovan je fudbalski susret na stadionu Kosevo (Sarajevo - Unprofor 4:1).
U zavrsnici prvenstva BiH, odrzanoj u ljeto 1994, u Zenici, Sarajevo je osvojilo drugo mjesto nakon sto je u odlucujucem susretu izgubilo od Celika sa 1:3. Uslijedila je nova smjena generacija, pa je po zavrsetku agresije na BiH zauzeta pozicija u sredini tabele u sezoni 1995/96.
Sezonu kasnije osvojeno je drugo mjesto. Ponovo je Celik bio ispred tima sa Koseva koji je 1997. godine bio pobjednik Kupa BiH. Sarajevo je u polufinalu eliminisalo Celik (4:2, 0:0), a u finalu je bilo bolje od Zeljeznicara sa 2:0. Golove su postigli Senad Repuh u 29. minuti i Amar Ferhatovic u 86. iz jedanaesterca. Ekipu je sa klupe predvodio sef strucnog staba Nermin Hadziahmetovic, dok je kapiten bio Almir Turkovic. Za Sarajevo su u finalu nastupili: Petranovic, Herco, Hosic, ]upina, Beganovic, Uscuplic, Repuh, Gogalic, Smjecanin (od 88. Granov), Turkovic, Ihtijarevic (od 81. Ferhatovic).
Godinu dana poslije Sarajevu je pripao naslov viceprvaka u plej-ofu u kojem su po prvi put nastupile ekipe iz Federacije BiH, cime je nasa zemlja dobila predstavnike na evropskoj sceni. U regularnom dijelu sezone osvojeno je trece mjesto, a plasman u finale je izboren pobjedom nad Sirokim Brijegom (1:0) i remijem sa Celikom (1:1) na turniru, odigranom u Mostaru. Uslijedilo je veliko finale protiv Zeljeznicara na prepunom kosevskom stadionu, 5. juna 1998. godine. Sarajevo je dominiralo terenom, stvaralo i proamsivalo sanse, a plavi sa Grbavice su dosli do pobjede u posljednjim trenucima. Poraz je dozivljen nesretno. Tim koji je sa klupe predvodio Mehmed Janjos pruzio je maksimum sto, ipak, nije mogla biti utjeha posto dobra igra protiv najveceg rivala nije krunisana uspjehom. Osvojen je drugi trofej Kupa BiH nakon pobjede nad Slobodom sa 1:0 u produzecima. Gol odluke u finalu postigao je Emir Granov.
Poslije poraza u finalu plej-ofa Janjos je smijenjen sa trenerske pozicije na koju je ponovo dosao Nermin Hadziahmetovic. Sastav sa Koseva je nastupio u Kupu UEFA u kojem je na startu eliminisan od Germinal Ekerena. Prvi mec u Belgiji je izgubljen sa 1:4, dok je na Kosevu bilo 0:0.
Bordo tim je ubjedljivo osvojilo prvo mjesto u Premijer ligi BiH u sezoni 1998/99, ali je radost pomucena cinjenicom da te godine bh. timovi nisu izlazili na medjunarodnu scenu zbog neodigravanja zajednickog doigravanja. Igracki kadar sacinjavali su: Mirsad Dedic, Almir Hurtic, Ismir Pintol (golmani), Dzemal Smjecanin, Ervin Uscuplic, Samir Duro, Memnun Suljagic, Muhidin Zukic, Faruk Ihtijarevic, Jasmin Dzidic, Edin Saranovic, Senad Begic, Nedim Jusufbegovic, Edmir Ahmetovic, Nermin Gogalic, Haris Haskic, Alen Skoro, Ervin Smajlagic, Irfan Paucinac, Mirza Selimovic, Jean Louis Nouken, Dzemal Dzumhur, Smajo Mahmutovic, Azrudin Valentic, Amar Ferhatovic. Najveci dio sezone ekipu je predvodio trener Hadziahmetovic kojeg je u finisu zamijenio Sead Jesenkovic.
Po treci put uzastopno izboren je plasman u finale Kupa BiH u kojem je dozivljen poraz od visocke Bosne sa 0:1 poslije produzetaka. U polufinalu je nadigran Zeljeznicar nakon boljeg izvodjenja jedanaesteraca. Na Kosevu je bilo 1:0, a na Grbavici su plavi pobijedili identicnim rezultatom.
Sredinom 1999. godine Muhamed Granov je smijenjen sa mjesta predsjednika i pocinju ceste promjene i lutanja u klupskom rukovodstvu, kao i veliki defile u igrackom kadru. Granova je zamijenio Meho Obradovic, a na funkciji prvog covjeka bordo kluba do danas su jos bili Muhamed Saciragic (kratko vrijeme bio vrsilac duznosti), Besim Mehmedic dva puta, rahmetli Salih Delalic, Savo Vlaski, Amar Arslanagic (privremeni predsjednik), Nijaz Gracic i Hajrudin Suman.
U sezonu 1999/2000. uslo se sa mladim igrackim kadrom, predvodjenim najvecom klupskom zvijezdom u periodu poslije agresije na BiH, Alenom Skorom. Nije bilo strpljenja da se u tome istraje. Prvi dio prvenstva zavrsen je na petoj poziciji, pa je ekipa ojacana u pauzi Almedinom Hotom, Almirom Toljom, Alenom Avdicem, Turkovicem... Medjutim, drugi zajednicki plej-of za izlazak u Evropu okoncan je neuspjehom. Sarajevo je zavrsilo kao trece. Za plasman u finale nedostajao je jedan gol, a Brotnjo je postao prvak.
Naredna sezona, 2000/2001. moze se okarakterisati kao poluspjesna posto je plasmanom u finale Kupa BiH izborena Evropa. U odlucujucem susretu za trofej u najmasovnijem takmicenju Sarajevo je izgubilo od Zeljeznicara sa 2:3, pred 28.000 gledalaca na stadionu Kosevo. Obje ekipe prikazale su izvanredan fudbal, a Zeljo je imao vise snage da slavi preokrenuvsi rezultat u finisu. Bordo momci su dva puta vodili golovima Senada Repuha i Edina Saranovica , ali to nije bilo dovoljno protiv u toj sezoni najboljeg Zelje.
Pauzu izmedju dvije sezone obiljezila je promjena na klupi jer je Fuad Muzurovic preuzeo kormilo od Husrefa Musemica. Nastup u Evropi zavrsen je eliminacijom od portugalskog Maritima (0:1, 0:1), a sezona 2001/2002. okoncana je na cetvrtom mjestu.
Plasman na medjunarodnu scenu ponovo je izboren osvajanjem Kupa BiH. U finalu je savladan Zeljeznicar sa 2:1. Utakmica je odigrana na stadionu Kosevo, 29. maja 2002. pred 20.000 gledalaca. Sarajevo je slavilo u dramaticnom finisu pogotkom Adnana Osmanhodzica u sudijskom vremenu nakon sto su plavi izjednacili preko Gredica u 90. minuti. Vodeci gol je postigao Muhidin Zukic u 10. minuti. U finalu su igrali: Dedic, Obuca (od 90. Alaim), Krupinac, Varesanovic , Zukic, Mirvic, Osmanhodzic, Mesic (od 80. Dudo), Janjos, Pelak, Saranovic.
Veliku ulogu u finansijskoj konsolidaciji kluba dao je legendarni Mirsad Fazlagic koji je bio direktor u periodu od januara do avgusta 2002. Pod vodstvom novog-starog sefa struke Husrefa Musemica, tim sa Koseva je imao zapazen nastup u Kupu UEFA. Na startu je eliminisana ceska Sigma poslije boljeg izvodjenja jedanaesteraca. Nakon poraza (1:2) u Olomoucu, Sarajevo je savladalo Sigmu (2:1) u revans mecu. Cesi su poveli na Kosevu, da bi Sarajevo golovima Obuce i Osmanhodzica nacinilo preokret, iskazavsi veliku borbenost. Dalji prolaz je osiguran boljom realizacijom udaraca sa bijele tacke - 5:3.
Protiv Besiktasa (2:2) u Istanbulu je prikazana odlicna partija. Nakon vodstva turske ekipe od 2:0, Obuca i Osmanhodzic su bili strijelci za veliki remi. Utisak je pokvaren debaklom od 0:5 u revansu kojem je prisustvovalo 28.000 gledalaca na nasem najvecem stadionu. Prvenstvena sezona 2002/2003. zavrsena je na trecem mjestu (plasman u Kup UEFA u kojem je uslijedilo ispadanje od Sartida 1:1, 0:3), kao i naredna.
Zanimljivo da je u vremenu od 1994. do danas obavljeno 14 promjena na mjestu trenera. Sadasnji sef strucnog staba Husref Musemic je tri puta vodio Sarajevo, po dva puta su na ovoj funkciji bili Fuad Muzurovic, Denijal Piric, Nermin Hadziahmetovic i Agim Nikolic , a po jednom Mehmed Janjos, Sead Jesenkovic, Kemal Alispahic i trenerski tandem Edin Prljaca - Mirza Varesanovic.
U sezoni 2004/2005. Sarajevo je osvojilo Kup BiH po cetvrti put cime je postalo rekorder u kup-trofejima u nasoj zemlji. Na putu do finala bordo sastav je bio bolji od Famosa (3:1), Borca (1:2, 4:1), Orasja (1:1, 1:0), Slavije (2:0, 3:1) i Sirokog Brijega (1:0, 1:1). Revans utakmica finala Kupa odigrana je 17. maja 2005. na stadionu Asim Ferhatovic Hase na Kosevu pred 15.000 gledalaca. Sarajevo je povelo golom Obuce (bio strijelac i u prvom finalnom mecu na Pecari) u 41. minuti, a Sirokobrijezani su izjednacili preko Juricica u 67. Za Sarajevo su nastupili: Alaim, Imsirovic, Hadzic, Berberovic, Zukic, Dzakmic (od 68. Osmanhodzic), Maksumic, Pehlic, Pelak, Avdic, Obuca (od 90. Saric). Evropa je izborena na terenu, ali je kosevskom premijerligasu uskraceno pravo igranja zbog nedobijanja licence od Nogometnog saveza BiH. Ekipu je predvodio Husref Musemic, a pod njegovom palicom godinu dana kasnije bice osvojeno drugo mjesto u prvenstvu sto je najbolji plasman poslije osvajanja naslova prvaka 1999.
Mada je u sezoni 2005/2006. bilo puno problema u i oko kluba, izboreno je drugo mjesto sto se moze ocijeniti velikim uspjehom. Prema misljenju mnogih fudbalskih strucnjaka, Sarajevo igra najljepsi fudbal u nasoj zemlji i ove sezone jedan je od glavnih pretendenata za sampionsku titulu. Zelja svih kojima je bordo boja na srcu je da 60 godina postojanja bude obiljezena uspjesima.
U Kupu UEFA malo je nedostajalo za plasman u prvo kolo jer je Sarajevo ispalo od Rapida iz Bukuresta (1:0, 0:2), u posljednjim trenucima revansa. Emir Obuca je pogodio za pobjedu u prvom susretu protiv rumunske ekipe na kosevskom stadionu, 10. avgusta, pred 12.000 gledalaca. Bordo sastav je pruzio zrelu i kvalitetnu pariju protiv proslosezonskog cetvrtfinaliste Kupa UEFA. Ipak, u revansu su Rumuni otisli dalje, a u tome su imali pomoc arbitra iz Belgije. Prethodno je nadigran Rangers iz Andore. U prvom mecu kod kuce ostvaren je trijumf od 3:0. Utakmicu je posmatralo 6.000 gledalaca, po velikoj kisi. Dvostruki strijelac je bio Obuca, a treci gol je dao Samir Duro. Revans je bio formalnost - 2:0 za Sarajevo (strijelci Obuca i Damir Hadzic).
JAKI UPRKOS TESKOCAMA
Poslijeratni period obiljezili su, izmedju ostalih, Dedic (25 nastupa za reprezentaciju BiH), Varesanovic, Repuh, Turkovic, Smjecanin, Zukic, Skoro, Berberovic, Ihtijarevic, Pelak, Obuca, Pehlic, Osmanhodzic, braca Uscuplic... Kratko vrijeme je u bordo dresu nastupao Elvir Baljic koji je poslije ostvario zavidnu karijeru u Turskoj, a bio je i clan slavnog Reala iz Madrida 2000. godine kada je osvojio Ligu evropskih prvaka.
Klub se i dalje srece sa finansijskim poteskocama, kao i cijeli sport u BiH, ali nalazi nacina da opstaje i pruza radost armiji navijaca. Od decembra 2004. godine sef strucnog staba je Husref Musemic pod cijim vodstvom ekipa igra prepoznatljivo -napadacki i efikasno. Nema kalkulacija, a otvorena igra daje dobre rezultate. U posljednja dva prvenstvena derbija na Grbavici bordo sastav je slavio identicnim rezultatom 1:0, nagovijestivsi uspjesnu seriju u najvecoj utakmici naseg fudbala.
Sarajevo nije izgubilo protiv Zeljeznicara od jeseni 2004. Musemic je sest puta vodio tim sa Koseva u gradskim derbijima, ostvarivsi pozitivan bilans od cetiri remija (1:1, 1:1 u sezoni 2002/03, 1:1 u proljece 2005. na Grbavici, 0:0 u sezoni 2005/06 na Kosevu) i dva trijumfa. Pobjede na gostovanjima su sve cesce, pa je ove sezone ekipa na dobrom putu da donese sampionsku titulu i tako sa navijacima na najljepsi nacin proslavi jubilej. Tim sa Koseva je na vodecoj poziciji nakon desetog kola i jedini je neporazen u Premijer ligi.
NAJBOLJI STRIJELCI
Da se na Kosevu uvijek preferirao napadacki fudbal pokazuje podatak da su trojica fudbalera Sarajeva bili najbolji strijelci u Prvoj saveznoj ligi bivse Jugoslavije. Asim Ferhatovic je postigao 19 golova u sezoni 1963/64, Radomir Savic 21 u sezoni 1977/78, a Safet Susic 17 pogodaka u sezoni 1979/80. Njihovim putem u bh. prvenstvima krenuli su Emir Obuca, koji je bio najefikasniji sa 24 gola u sezoni 2002/2003, te Alen Skoro, koji je bio prvi strijelac sa 20 pogodaka sezonu kasnije.
Gotovo na svim gostovanjima u inostranstvu bordo klub je dobio laskave ocjene i priznanja. Tako je kolumbijski list La Perensa pisao februara 1972. da je Sarajevo zasjenilo sve inostrane ekipe koje su posljednjih godina gostovale u Kolumbiji, pa cak i brazilski Santos, sa slavnim Peleom. "Gosti iz Sarajeva njeguju mastovitu i tehnicki dotjeranu igru, koja odusevljava i plijeni", pisao je tada kolumbijski list.
Inace, pred najvise gledalaca bordo tim je igrao 31. avgusta 1957. godine u Katovicama (Poljska), protiv selekcije Katovica. Rezultat je bio 2:2, a mec je posmatralo 120.000 gledalaca.
Iako su vrijeme poslije agresije na BiH obiljezile smjene rukovodstava, trenera i veliki defile igraca, nadati se da ce FK Sarajevo docekati naredni jubilej u boljim okolnostima i sa vise trofeja. Navijaci tima sa Koseva to sigurno zasluzuju...
Za Bordo Caffe piše: Zlatan RAŠIDOVIĆ
|
